نگاهی بر گزارش اقتصادی شاپرک آبان ماه

صدوسیزدهمین گزارش اقتصادی شاپرک مربوط به آبان ماه 1403 منتشر شد؛ براساس این گزارش در آبان 4/312 میلیون تراکنش به ارزش 14/712 هزار میلیارد ریال در شبکه الکترونیک پرداخت کارت پردازش شده که در مقایسه به مهر ماه کاهش ۲.۰۲ درصدی در تعداد و افزایش ۳.۵ درصدی در ارزش ریالی را تجربه کرده است.

نسبت تراکنش‌های آبان ماه 1403 نسبت به ماه مشابه سال گذشته نیز از نظر تعدادی 5.07 درصد و از نظر ریالی 42.97 درصد رشد داشته است.

براساس گزارش اقتصادی شاپرک، ارزش اسمی تراکنش‌های آبان 1403 در مقایسه به ماه گذشته رشد 3.52 درصدی را تجربه کرده؛ این در حالی است که ارزش حقیقی تراکنش‌ها رشد 0.66 درصدی داشته است.

در گزارش آبان ماه شاپرک عنوان شده است که تعداد ابزارهای شاپرکی در مجموع نسبت به مهر ماه 1.15 درصد کاهش داشته است. به نظر می‌رسد دلیل این امر، کاهش 1.51 درصدی تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی باشد. ابزارهای پذیرش اینترنتی در آبان 1403 نسبت به مهر سال جاری رشد 1.72 درصدی را تجربه کرده‌اند. ابزارهای پذیرش موبایلی نیز در آبان ماه سال جاری نسبت به ماه قبل خود 3.47 درصد کاهش را تجربه کرده‌اند.

طبق گزارش شاپرک از آبان ماه 1403، کارتخوان فروشگاهی با سهم 91.15 درصدی، بیشترین تعداد تراکنش را میان ابزارهای پذیرش داشته است. ابزار پذیرش اینترنتی با 6.65 درصد و ابزار پذیرش موبایلی با 2.20 درصد به ترتیب در جایگاه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

ضریب نفوذ مجموع ابزارهای پذیرش فعال سیستمی در آبان 1/965.94 ابزار به ازای هر 10 هزار فرد بالای 18 سال در کشور بوده است. بیشترین میزان نفوذ این ابزارها متعلق به کارتخوان فروشگاهی با تعداد 1/735.91 به ازای هر 10 هزار فرد بالای 18 سال در کشور است.

همچنین کمترین میزان نفوذ ابزارهای پذیرش فعال سیستمی به ابزار پذیرش موبایلی تعلق دارد که به ازای هر 10 هزار نفر صرفا 1.07 ابزار در کشور وجود دارد. همچنین به ازای هر 10 هزار فرد بالای 18 سال در کشور 228.96 ابزار پذیرش موبایلی در کشور وجود دارد.

گزارش شاپرک نشان می‌دهد که 92.70 درصد تراکنش‌های انجام شده در آبان ماه 1403 موفق بوده‌اند؛ بدین ترتیب تنها 7.30 درصد از تراکنش‌ها ناموفق و خطادار بوده‌اند.

تعداد تراکنش‌های موفق در آبان ماه سال جاری در مقایسه با ماه قبل آن 2.02 درصد کاهش داشته است.

بررسی‌های شاپرک حاکی از آن است که بروز خطای کاربری عمده‌ترین دلیل بروز خطا بوده که 87 درصد از کل تراکنش‌ها را به خود اختصاص می‌دهد. خطای صادرکنندگی با 11.49 درصد، خطای پذیرندگی با 0.93 درصد، خطای شاپرکی با 0.31 درصد و خطای کسب‌وکاری با 0.28 درصد از دیگر دلایل بروز خطا در آبان ماه 1403 به شمار می‌روند.

براساس این گزارش، تعداد تراکنش‌های ناتمام یا مغایرتی آبان ماه در مقایسه به مهر ماه 35.2 درصد کاهش داشته است. همزمان با کاهش 2.02 درصدی تعداد کل تراکنش‌های موفق در آبان 1403 نسبت به مهر ماه، تعداد تراکنش‌های ناتمام نیز در این دوره با کاهش همراه بوده است. نسبت تراکنش‌های مغایرتی به کل تراکنش‌های موفق در این ماه در مقایسه به ماه گذشته کاهش 0.0073 درصدی را تجربه کرده است.

عملکرد ماهانه شرکت‌های پرداختی در آبان ماه ۱۴۰۳

بخش «بررسی عملکرد کلی شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت یا PSP» گزارش اقتصادی شاپرک متمرکز بر شاخص‌های عملکرد تعدادی و مبلغی شرکت‌ها به‌صورت کلی است تا هر یک از ابزارهای پذیرش و نوع سرویس را تفکیک کرده و تصویری کلی از وضعیت آنها در صنعت پرداخت الکترونیکی کارت ترسیم کند. 

براساس گزارش اقتصادی شاپرک، در شاخص سهم تعدادی و مبلغی تراکنش‌ها، شرکت «پرداخت الکترونیک سامان» به ترتیب با سهم 20.60 و 21.79 درصدی جایگاه اول را به خود اختصاص داده است. در این ماه اختلاف سهم تعدادی و مبلغی شرکت «به‌پرداخت ملت»، دومین شرکت بازار، با این شرکت به ترتیب 1.93 و 2.31 درصد است.

مقایسه گزارش شاپرک آبان با مهر حاکی از آن است که در مولفه سهم تعدادی، بین دو شرکت «پرداخت نوین آرین» و «پرداخت الکترونیک پاسارگاد» جابه‌جایی صورت گرفته است. در سهم مبلغ تراکنش‌ها جابه‌جایی میان شرکت‌ها رخ نداده است.

براساس گزارش شاپرک، شرکت پرداخت الکترونیک سامان در آبان ماه با پوشش 20.74 درصد از بازار تراکنش‌های کارتخوان فروشگاهی، همانند ماه گذشته بالاترین سهم را در اختیار خود دارد. شرکت به‌پرداخت ملت نیز در هر دو ابزار پذیرش اینترنتی و موبایلی به ترتیب با کسب 38.86 و 45.39 درصد از سهم بازار بالاترین سهم در بازار را به خود اختصاص داده است.

بیشترین اختلاف بین سهم تعدادی تراکنش‌های ابزار پذیرش کارتخوان فروشگاهی با 0.39 درصد کاهش به شرکت به‌پرداخت ملت تعلق دارد. شرکت پرداخت الکترونیک سامان با 1.53 درصد افزایش، بالاترین اختلاف در بین سهم تعدادی تراکنش‌های ابزار پذیرش موبایلی را دارد.

بیشترین اختلاف بین سهم تعدادی تراکنش‌های ابزار پذیرش اینترنتی با رقم 0.84 درصد کاهش به شرکت به‌پرداخت ملت اختصاص یافته است.

سهم بازار بانک‌های پذیرنده

گزارش اقتصادی شاپرک در این بخش به شاخص گستره فعالیت هر یک از بانک‌ها در پذیرش تعداد و مبلغ تراکنش‌های پشتیبانی‌شده در شبکه شاپرک می‌پردازد. در نمودارهای مربوطه بانک نخست با بالاترین سهم تعدادی و مبلغی در شبکه پرداخت عنوان شده و باقی بانک‌ها در نمودار تحت عنوان «سایر» عنوان شده‌اند.

براساس گزارش شاپرک، بانک سپه با سهم 17.84 درصدی از تعداد تراکنش‌ها و بانک ملت با سهم 15.86 درصدی از مبلغ تراکنش‌ها بالاترین سهم از پذیرش تراکنش‌های بازار را به خود اختصاص داده و در جایگاه نخست در بین تمام بانک‌های پذیرنده قرار گرفته است.