دنیای برند فرش ابریشم مراغه که روزگاری یکی از نام‌های شناخته‌شده بازار فرش ایران و جهان بود، طی یک دهه گذشته با افت چشمگیر تولید و کاهش تعداد فعالان این صنعت مواجه شده است. اکنون مدیران شهری و فعالان این حوزه، برندسازی اختصاصی بر پایه هویت تاریخی و جغرافیایی مراغه، حمایت از بافندگان و ورود به بازارهای جهانی را از مهم‌ترین راهکارهای احیای این هنر و صنعت می‌دانند.
به گزارش دنیای برند؛ فرش ابریشم مراغه که در سال‌های گذشته جایگاه ویژه‌ای در بازار فرش ایران و جهان داشت، طی یک دهه اخیر با کاهش تولید، خروج فعالان از این حوزه و افت توان اقتصادی بافندگان روبه‌رو شده است. در همین حال، مدیران شهری و فعالان این صنعت با تأکید بر ضرورت احیای این میراث هنری، برندسازی اختصاصی بر پایه هویت تاریخی و جغرافیایی مراغه را یکی از مسیرهای بازگشت آن به بازارهای داخلی و جهانی می‌دانند.
حدود ۱۰ سال پیش بیش از ۱۵ هزار نفر در شهرستان مراغه در بخش‌های مختلف هنر و صنعت فرش فعالیت داشتند و سالانه حدود ۵۰ هزار مترمربع فرش ابریشم دست‌بافت در این شهرستان تولید می‌شد. با این حال، بر اساس آمار مطرح‌شده در همایش تخصصی فرش ابریشم مراغه، امروز این ارقام به حدود یک‌سوم گذشته رسیده است.
فهرست مطالب
این همایش علمی و تخصصی با عنوان «فرش ابریشم مراغه» به همت شهرداری این شهر و در چارچوب اهداف شهر سالم و شهر یادگیرنده برگزار شد. کارشناسان، مدیران اجرایی و فعالان صنعت فرش در این گردهمایی درباره چالش‌ها و راهکارهای بازآفرینی این هنر و صنعت ایرانی و آذربایجانی گفت‌وگو کردند.
برندسازی با تکیه بر هویت تاریخی و جغرافیایی مراغه
علی امیری‌راد، فرماندار مراغه، در این همایش با تأکید بر ضرورت بازگشت فرش ابریشم این شهر به جایگاه گذشته خود، ایجاد یک برند منحصربه‌فرد و تغییر نگرش اجتماعی نسبت به بافندگان را از الزامات احیای این صنعت دانست.
به گفته او، فرش مراغه صرفاً یک کالا نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و سرمایه تمدنی این شهر به شمار می‌رود. از این رو، احیای جایگاه آن به همکاری هنرمندان، فعالان فرهنگی، مدیران شهری و نهادهای مسئول نیاز دارد.
امیری‌راد با اشاره به ضرورت فاصله گرفتن از نگرش‌های سنتی در این حوزه، بر استفاده از طراحی‌های خلاقانه و فناوری‌های نوین برای افزایش جذابیت فرش مراغه در بازارهای داخلی و جهانی تأکید کرد. او همچنین نقش طراحان و بافندگان را دو رکن مکمل در حفظ و توسعه این هنر دانست.
فرماندار مراغه استفاده از هویت بصری شهر را یکی از راه‌های شکل‌گیری برند اختصاصی فرش ابریشم این منطقه عنوان کرد. به اعتقاد او، رنگ‌های الهام‌گرفته از کاشی‌کاری‌های فیروزه‌ای گنبدها و نقش‌های برگرفته از طبیعت کوه سهند و گل‌های لاله واژگون می‌توانند در طراحی هویت بصری این برند مورد استفاده قرار گیرند.
🎯 برای اطلاع از جدیدترین تحولات برندها، همراه ما باشید
تلگرام | اینستاگرام | لینکدین
او معتقد است معرفی فرش با نام و اصالت مراغه می‌تواند آن را از سایه سایر مناطق خارج کند و به جایگاهی مستقل در بازار جهانی برساند.
کاهش جایگاه اقتصادی فرش و ضرورت حمایت از بافندگان
شهرام مروتی، شهردار مراغه، نیز فرش ابریشم را یکی از ظرفیت‌های هویتی این شهر دانست و بر ضرورت احیای جایگاه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آن تأکید کرد.
او با اشاره به مشکلات معیشتی نسل جوان و کاهش جذابیت اقتصادی حرفه بافندگی گفت که فرش در گذشته علاوه بر ارزش هنری، منبع درآمد خانواده‌ها بود، اما امروز این جایگاه را تا حد زیادی از دست داده است.
مروتی خواستار رفع موانع پیش روی بافندگان و فراهم شدن زمینه حضور جوانان در این حرفه شد و برگزاری مستمر دوره‌های آموزشی و نشست‌های تخصصی را برای انتقال مهارت‌ها و ایجاد کارگاه‌های تخصصی ضروری دانست.
شهردار مراغه همچنین به شکاف قیمت فرش دست‌بافت در بازار داخلی و جهانی اشاره کرد و گفت در حالی که قیمت هر مترمربع فرش دست‌بافت در بازارهای جهانی به ۲۵۰ میلیون تومان می‌رسد، همان محصول در بازار داخلی با قیمت بسیار پایین‌تری عرضه می‌شود. او این اختلاف را نشانه‌ای از توجه ناکافی به ارزش واقعی این هنر و ظرفیت اقتصادی آن دانست.
ثبت ملی فرش مراغه و بازگشت به بازارهای جهانی
در کنار موضوع برندسازی، ثبت مراغه به‌عنوان شهر ملی فرش دست‌بافت نیز از محورهای مطرح‌شده در این مسیر است. پیش از این، نشستی تخصصی برای بررسی پرونده ثبت این شهر به‌عنوان «شهر ملی فرش» برگزار شده بود و همایش اخیر نیز با هدف ایجاد زمینه‌های علمی و اجرایی برای تحقق این موضوع شکل گرفت.
احیای فرش ابریشم مراغه به مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه حمایت از بافندگان، آموزش نسل جوان، توسعه طراحی، بازاریابی و معرفی هویت مستقل این محصول نیاز دارد. ایجاد برند اختصاصی و عرضه فرش با نام و اصالت مراغه می‌تواند به تمایز این محصول در بازار و افزایش ارزش تجاری آن کمک کند.
هم‌زمان با برگزاری این همایش، نمایشگاهی از فرش ابریشم مراغه در مرکز فرهنگی عبدالقادر مراغه‌ای گشایش یافت تا علاقه‌مندان با بخشی از ظرفیت‌های هنری و فرهنگی این صنعت آشنا شوند.
منبع: ایرنا
