استاندار خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت هویتبخشی به دهه پایانی صفر، از تدوین برنامهای منسجم برای تبدیل این رویداد مذهبی به یک برند فرهنگی در سطح ملی خبر داد و گفت حضور میلیونی زائران در مشهد، ظرفیت کمنظیری برای معرفی و تثبیت این رویداد بهعنوان یک نماد فرهنگی کشور فراهم کرده است.
به گزارش دنیای برند؛ غلامحسین مظفری شنبه سوم مرداد ماه ۱۴۰۵ با اشاره به تشکیل ستاد اربعین در سطح ملی و مشارکت همه وزارتخانهها، دستگاهها و نهادهای کشور در برگزاری این رویداد، گفت: در حالی که حدود سه میلیون زائر ایرانی در بازه زمانی حدود ۲۰ روز تا یک ماه در مراسم اربعین حضور مییابند، جمعیت زائران دهه پایانی ماه صفر در مشهد در مدت زمانی بسیار کوتاهتر و بهویژه در دو تا سه روز پایانی، از این میزان نیز فراتر میرود؛ از این رو باید نگاه ملی به مشهد در این ایام تقویت شود و از ظرفیت ستاد ملی اربعین برای پشتیبانی معنوی، اجرایی و در صورت امکان تأمین امکانات و منابع مورد نیاز استفاده شود.
استاندار خراسان رضوی با بیان اینکه تجربه برگزاری مراسمهای بزرگ مذهبی در مشهد سرمایه ارزشمندی برای برنامهریزیهای آینده است، افزود: اربعین یکی از بزرگترین اجتماعات انسانی جهان به شمار میرود و همه دستگاهها باید برای برگزاری هرچه بهتر آن همکاری کنند. همچنین دهه پایانی ماه صفر فرصتی استثنایی برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی و مذهبی مشهد و خراسان رضوی است که باید از آن به بهترین شکل بهره گرفت.
مظفری با تأکید بر ضرورت ایجاد هویت مستقل برای برنامههای دهه پایانی صفر اظهار کرد: لازم است با مشارکت آستان قدس رضوی، استانداری، دستگاههای فرهنگی و بهرهگیری از صاحبنظران، متخصصان و فعالان حوزه برندسازی، عنوان مشخص، برنامه منسجم و هویت واحدی برای این دهه طراحی شود تا همانند برخی رویدادهای شاخص مذهبی کشور، به یک برند فرهنگی تبدیل شود.
مظفری با اشاره به تجربه برخی آیینهای مذهبی در کشور گفت: مراسمهایی مانند حسینیه اعظم زنجان به دلیل برخورداری از هویت مشخص، به برند تبدیل شدهاند، اما با وجود حضور میلیونها زائر در سالروز شهادت امام رضا (ع)، هنوز برنامهای با هویت، ساختار و زمانبندی مشخص برای شکلگیری یک اجتماع بزرگ و متمرکز در مشهد طراحی نشده است.
رئیس ستاد اربعین و دهه پایانی صفر خراسان رضوی با تأکید بر اینکه توجه به محتوا باید در کنار خدمات اجرایی و سختافزاری قرار گیرد، گفت: نباید صرفاً به موضوعاتی مانند محل استقرار موکبها و خدماترسانی پرداخته شود، بلکه باید از این فرصت برای انتقال مفاهیم فرهنگ عاشورا، ایثار، شهادت، آزادگی و ظلمستیزی به نسل جوان استفاده کرد و برای لحظهبهلحظه مسیرها و برنامهها، محتوای مؤثر پیشبینی شود.
او با اشاره به سابقه تاریخی و تمدنی خراسان افزود: با توجه به ظرفیتهای فرهنگی استان، میتوان از مشاوران متخصص برای طراحی این رویداد استفاده کرد تا از انتخاب نام و هویت تا برنامههای محتوایی و اجرایی، نقشه راه مشخصی برای دهه پایانی صفر تدوین شود. اگرچه تا آغاز مراسم امسال فرصت محدودی باقی مانده است، اما باید از هماکنون برنامهریزی برای سالهای آینده آغاز شود.
مظفری تأکید کرد: تجربه برگزاری مراسمهای اخیر در استان نشان داده است که جلسات متعدد و تصمیمات اتخاذشده باید در سالهای بعد نیز خروجی و دستاورد مشخص داشته باشد و هر سال نسبت به سال قبل، سطح خدمات و کیفیت برنامهها ارتقا یابد. بر همین اساس، پیشنهاد میشود از امسال با استفاده از ظرفیت دانشگاهیان، مدیران اجرایی و صاحبان ایده، پایهگذاری جدیدی برای دهه پایانی صفر انجام شود و در طول سال با برگزاری نشستهای منظم، روند پیشرفت برنامهها بررسی شود. در این فرصت ۱۰ روزه باید همه دستگاهها با تعیین مسئولیتهای مشخص، تدوین برنامههای مشترک و ایجاد رقابتی مثبت در اجرای برنامهها، در کنار محوریت آستان قدس رضوی، زمینه ارتقای کیفیت خدمات و برنامههای فرهنگی را فراهم کنند.
استاندار خراسان رضوی همچنین درباره برنامههای پیادهروی اربعین اظهار کرد: اصل اربعین بر پایه پیادهروی شکل گرفته است و همه تلاشها باید بر ارائه بهترین خدمات با توجه به امکانات و منابع موجود متمرکز باشد. در عین حال لازم است همه اقدامات با نگاه کارشناسی و بر اساس اولویتها انجام شود تا منابع به بهترین شکل مدیریت و صرف شود. ادغام ظرفیتهای ملی در ستاد اربعین فرصت مناسبی برای طرح پیشنهادهای استان و استفاده بیشتر از امکانات ملی است و باید از این ظرفیت برای ارتقای خدمات دهه پایانی صفر بهره برد.
بهرهگیری از همان الگوی مدیریتی در برنامههای اربعین و دهه پایانی صفر
همچنین حجتالاسلام علی عسکری، معاون فرهنگی و زیارت استانداری خراسان رضوی، با ارائه گزارشی از اقدامات انجامشده برای برگزاری مراسم اربعین حسینی و دهه پایانی ماه صفر، از افزایش تعداد کمیتههای تخصصی ستاد از ۱۶ به ۲۲ کمیته خبر داد و گفت: کمیته هوشمندسازی با هدف بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و فناوری و همچنین کمیته اتباع خارجی برای ساماندهی امور مرتبط با زائران غیرایرانی به ساختار ستاد افزوده شدهاند.
او با بیان اینکه پیشکمیتههای ستاد تاکنون سه جلسه برگزار کردهاند، افزود: در این جلسات برخی تجربهها و نوآوریهای سالهای گذشته در فرآیند برنامهریزی اعمال شده و هماهنگیهای لازم برای برگزاری مطلوب مراسم در حال انجام است. همچنین برنامههای فرهنگی ستاد در قالب یک قرارگاه فرهنگی و فراتر از ساختار کمیتهها، با محوریت این معاونت و مسئولان مربوطه برنامهریزی و اجرا میشود تا انسجام بیشتری در حوزه فعالیتهای فرهنگی ایجاد شود.
عسکری با اشاره به تجربه برگزاری مراسم تشییع و وداع رهبر شهید، خواستار بهرهگیری از همان الگوی مدیریتی در برنامههای اربعین و دهه پایانی صفر شد و گفت: در آن مراسم، هر یک از معاونان استاندار مسئولیت یک کارگروه را بر عهده داشتند که تجربهای موفق و ارزشمند بود و پیشنهاد میشود این شیوه در مدیریت مراسم اربعین نیز تداوم یابد. مسئولیت کارگروه تبلیغات، فرهنگی و رسانه بینالملل در مراسم تشییع رهبر شهید، تجربههای ارزشمندی برای این حوزه به همراه داشت و تعمیم این مدل مدیریتی میتواند به ارتقای کیفیت هماهنگیها و اجرای برنامههای اربعین کمک کند.
معاون فرهنگی و زیارت استانداری خراسان رضوی همچنین بر نقش فرمانداران در برگزاری مراسم تأکید کرد و گفت: در ماههای گذشته فرمانداران بیش از گذشته در موضوعات مرتبط با زیارت، خدمات سفر، ماه رمضان و مراسم تشییع رهبر شهید مشارکت داشتند و این تجربه موفق باید در شهرستانهایی مانند سبزوار، نیشابور، قوچان و سایر شهرستانها نیز در برنامههای اربعین و دهه پایانی صفر تکرار شود.
او گفت: تقسیم کار حوزه فرهنگی بهصورت متمرکز و در قالب قرارگاه فرهنگی انجام میشود و برنامههای این بخش با هماهنگی مسئولان مربوطه دنبال خواهد شد.
همه کمیتهها مستندات و گزارش اقدامات خود در حوزه اربعین و دهه پایانی صفر را بهموقع بارگذاری کنند
همچنین مصطفی نجفیزاده، مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد، بازرسی و ارتباطات مردمی استانداری خراسان رضوی، با تشریح روند ارزیابی عملکرد استانها در حوزه اربعین گفت: ارزیابی عملکرد استانها از طریق سامانه وزارت کشور و بر اساس شاخصهای مصوب انجام میشود و این فرآیند زیر نظر رئیس کمیته مرکزی ارزیابی وزارت کشور صورت میگیرد.
او با اشاره به ابلاغ شاخصهای ارزیابی عملکرد استانها از سوی وزارت کشور، گفت: شاخصهای مصوب سال ۱۴۰۴ در سال جاری نیز ملاک ارزیابی خواهد بود و عملکرد استانها بر اساس ۱۶ شاخص و مجموع هزار امتیاز سنجیده میشود. با توجه به اینکه خراسان رضوی سال گذشته با کسب ۹۵۷ امتیاز، سطح «عالی» را در ارزیابی وزارت کشور به دست آورد، برای حفظ این جایگاه، همه کمیتهها باید مستندات و گزارش اقدامات خود در حوزه اربعین و دهه پایانی صفر را بهموقع بارگذاری کنند.
در ادامه محمدرضا قلندرشریف، شهردار مشهد، از آغاز به کار ستاد اربعین حسینی و دهه پایانی صفر در این کلانشهر خبر داد و گفت: هماکنون کاروانی متشکل از ۷۰ دستگاه اتوبوس و ۱۷۰ نیروی راننده و خدماتی در مرز چذابه مستقر هستند و تا پس از روز اربعین به جابجایی زائران پیاده خدمترسانی میکنند. کاروان نیروی انسانی شامل پاکبانها به همراه ماشینآلات خدمات شهری، آتشنشانی و مهپاش به نجف اعزام شدهاند و نظافت این شهر در ایام اربعین بر عهده همکاران شهرداری مشهد است. همچنین یک اکیپ کامل فرهنگی با برنامههای متنوع به نجف اعزام شده که امسال با توجه به جایگاه ویژه جبهه مقاومت، این برنامهها پررنگتر از سال گذشته دنبال خواهد شد.
او با بیان اینکه ستاد اربعین مشهد با ستاد دهه آخر صفر این شهر در ارتباط است، اظهار کرد: خدمات شهری به صورت صددرصد پای کار هستند و این دو ستاد از روز اربعین تا دهه آخر صفر به صورت مستمر فعالیت خواهند داشت. مراسم دهه آخر صفر در خیابان امام رضا (ع) برگزار میشود و موکبهای متعددی در این مسیر و سطح شهر مستقر خواهند شد.
شهردار مشهد تصریح کرد: حمل و نقل عمومی شهری شامل مترو و اتوبوس در روزهای بیست و هشتم صفر و ایام منتهی به شهادت امام حسن عسکری (ع) و شهادت امام رضا (ع) رایگان است و خطوط مترو نیز تقویت شدهاند. همچنین در سه روز پایانی، خیابان امام رضا (ع) مسدود شده و امکان تردد خودرویی وجود نخواهد داشت.
او با اشاره به فعالیت ۹ کمیته در این ستاد از جمله کمیتههای حمل و نقل، فرهنگی، تکریم و مناطق، خاطرنشان کرد: ایستگاههای صلواتی و موکبها در سطح شهر و مسیرهای منتهی به حرم مطهر مستقر هستند و برنامههای آیینی متنوعی در نقاط مختلف شهر برگزار میشود. همچنین ایستگاههای استقبال از زائران در مبادی ورودی شهر، راهآهن و جادههای اصلی پیشبینی شده است.
حدود ۱۴۰ موکب در اطراف حرم مطهر رضوی فعالیت خواهند داشت
همچنین عبدالحمید طالبی، رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی، با اشاره به برنامههای فرهنگی اربعین حسینی و دهه پایانی صفر، گفت: با توجه به حماسه حضور مردم در مراسم تشییع رهبر شهید، پیشنهاد شده است در برنامههای اربعین و اجتماعات بزرگ نجف و کربلا از این حضور باشکوه مردم نیز قدردانی شود. در مسیرهای بینراهی، خادمان آستان قدس رضوی به زائران خدمترسانی میکنند و در عراق نیز برنامههایی برای ارائه خدمات فرهنگی و معنوی پیشبینی شده است.
او اظهار کرد: سند مناسبتی ۲۸ صفر همانند سالهای گذشته تدوین و در مجموعه آستان قدس رضوی ابلاغ شده و حرم مطهر رضوی نیز برنامههای متنوعی برای این ایام تدارک دیده است. با توجه به شرایط متفاوت دهه پایانی صفر در سال جاری، این ایام فرصت مناسبی برای معرفی سیره و معارف رضوی با بهرهگیری از فرمایشات رهبر معظم انقلاب درباره حضرت امام رضا (ع) و اهلبیت (ع) است. در همین راستا کارگروه فرهنگی تشکیل شده و با همکاری شهرداری مشهد، مرکز رسیدگی به امور مساجد، سازمان تبلیغات اسلامی، حوزههای علمیه و دیگر نهادهای فرهنگی، برنامهریزی برای تولید، تبلیغ و توزیع محصولات فرهنگی در حال انجام است.
رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با اشاره به تشکیل کمیته مشترک تولید و توزیع محصولات فرهنگی، گفت: حدود ۱۴۰ موکب در اطراف حرم مطهر رضوی فعالیت خواهند داشت که بخشی از آنها موکبهای غیرایرانی هستند. در کنار موکبهای خدمترسان، باید موکبهای فرهنگی نیز فعال باشند و این موضوع از الزامات برنامههای دهه پایانی صفر است. همچنین حمایت از هیئتهای مردمی که در مناسبتهای مختلف از جمله مراسم تشییع رهبر شهید و ایام محرم نقشآفرینی داشتهاند، برای برگزاری باشکوه مراسم ۲۸ صفر ضروری است.
طالبی با اشاره به برنامهریزیهای انجامشده برای خدماترسانی به زائران گفت: برخی مشکلات سال گذشته در مسیرهای بینراهی، از جمله در حوزه تأمین آب و سرویسهای بهداشتی، شناسایی شده و امسال با استفاده از تجربههای گذشته برای رفع آنها برنامهریزی شده است. آستان قدس رضوی با همکاری مجموعههایی از جمله بنیاد مستضعفان برای رفع این مشکلات و ارتقای کیفیت خدمات به زائران پای کار است و امیدواریم با این همافزایی، شرایط مناسبتری برای میزبانی از زائران فراهم شود.
همچنین جعفر سیدآبادی، مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی خراسان رضوی، با اشاره به برنامهریزیهای انجامشده برای حضور اتباع افغانستانی در مراسم اربعین حسینی، گفت: امسال ۲۰ هزار سهمیه برای زائران و اتباع افغانستانی در نظر گرفته شده و تاکنون حدود ۲۶ هزار سند با همکاری فراجا برای اتباع مقیم خراسان رضوی صادر و در اختیار آنان قرار گرفته است. بر اساس مصوبات ستاد مرکزی اربعین حسینی، مرز چذابه برای زائران ترانزیتی افغانستانی که از کشور افغانستان وارد ایران میشوند و مرز شلمچه برای اتباع افغانستانی مقیم خراسان رضوی که قصد حضور در مراسم اربعین را دارند، تعیین شده است.
او افزود: با همکاری وزارت امور خارجه، مقرر شده اتباع افغانستانی بهصورت کاروانی وارد کشور شوند و برای هر کاروان نیز مدیر کاروان تعیین شود تا از بدو ورود، زائران را تا مرز چذابه همراهی کند. این شیوه علاوه بر تسهیل مدیریت زائران، به رفع یکی از دغدغههای سالهای گذشته در زمینه بازگشت اتباع افغانستانی پس از پایان مراسم اربعین نیز کمک خواهد کرد.
مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی خراسان رضوی با اشاره به برنامهریزی برای حملونقل زائران افغانستانی اظهار کرد: امسال از ظرفیت ناوگان حملونقل افغانستان برای انتقال زائران تا مرز چذابه استفاده خواهد شد تا بخشی از فشار وارد بر ناوگان داخلی کاهش یابد. در این زمینه هماهنگیهای لازم با مسئولان افغانستان و کمیته حملونقل انجام شده و برای ناوگان فرسودهای که امکان ورود به کشور را ندارد نیز راهکارهایی پیشبینی شده است.
او همچنین از آمادگی مرز دوغارون برای پذیرش روزانه سه هزار زائر افغانستانی خبر داد و گفت: امکانات رفاهی مورد نیاز در این مرز فراهم شده و با همکاری آستان قدس رضوی و بنیاد کرامت رضوی، خدمات و موکبهای لازم برای پذیرایی و خدمترسانی به زائران افغانستانی پیشبینی شده است. علاوه بر این، با توجه به اینکه بسیاری از این زائران پیش از عزیمت به عتبات عالیات به زیارت حرم مطهر رضوی مشرف میشوند، برنامهریزی لازم برای اسکان، پذیرایی و اعزام آنان به مرز چذابه نیز انجام شده است.
🎯 برای اطلاع از جدیدترین تحولات برندها، همراه ما باشید
تلگرام | اینستاگرام | لینکدین
مرتضی همتیفر، مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با اشاره به برنامهریزی برای استقرار مواکب اظهار کرد: امسال حدود ۸۰۰ موکب در خیابانهای منتهی به حرم مطهر رضوی و اطراف آن مستقر خواهند شد که بخشی از آنها در رینگ اصلی حرم قرار دارند. همچنین استقرار ۴۰۰ موکب در سطح شهر پیشبینی شده است.
او افزود: سیاست ما تشویق مواکب برای استقرار در اطراف حرم مطهر رضوی است تا در روز شهادت حضرت امام رضا (ع)، همه ظرفیتها در خدمت زائران این محدوده قرار گیرد و فضای عزاداری در سطح شهر نیز تقویت شود. همچنین حدود ۲۰۰ موکب جادهای برای خدمترسانی به زائران پیشبینی شده است که برخی از آنها با مشکلاتی مواجه هستند و لازم است اعتبارات پیشبینیشده برای شورای هیئتهای مذهبی هرچه سریعتر تخصیص یابد تا امکان تأمین و توزیع تجهیزات و اقلام مورد نیاز پیش از آغاز مراسم فراهم شود.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی درباره برنامه جاماندگان اربعین گفت: مراسم جاماندگان اربعین با همکاری امور مساجد و تشکلهای مردمی برگزار میشود و بر اساس برنامهریزی انجامشده، این مراسم در خیابان حافظ از ساعت ۸ تا ۲۰ روز اربعین برگزار خواهد شد
همتیفر ادامه داد: با هماهنگی انجامشده، در همه شهرستانهای خراسان رضوی کمیتههای فرهنگی اربعین تشکیل شده و مسئولیت این بخش در هر شهرستان به یکی از مدیران دستگاهها واگذار شده است تا برنامههای فرهنگی بهصورت منسجم دنبال شود. همچنین پیشنهاد میکنم مراکز خدماترسانی در مسیرهای جادهای ایجاد شود و در مسیرهای اصلی تردد زائران، مکانهای مناسبی برای استقرار و ارائه خدمات به زائران تجهیز شود که تحقق این موضوع نیازمند فراهم شدن زیرساختهای لازم است. تلاش شده است با اجرای پویشهای مردمی، فرهنگ میزبانی از زائران حضرت امام رضا (ع) بیش از گذشته در میان شهروندان نهادینه شود تا همه مردم مشهد خود را میزبان زائران بدانند.
خرید بلیت برگشت از مبدأ سفر و اعمال افزایش ۳۰ درصدی کرایه برای یک دوره چهارروزه
همچنین جعفر شهامت، مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای خراسان رضوی، با اشاره به برنامههای کمیته حملونقل ستاد اربعین و دهه پایانی صفر، خواستار تعیین تکلیف تردد زائران پیاده در شهر مشهد با توجه به شرایط جوی و ملاحظات ایمنی شد و گفت: با توجه به ممنوعیت تردد شبانه زائران در سالهای گذشته به دلیل مخاطرات ایمنی، لازم است درباره نحوه تردد در سال جاری تصمیمگیری شود.
او با اشاره به جابهجایی زائران افغانستانی اظهار کرد: با توجه به اینکه بخش عمده اتوبوسهای افغانستان مدلهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷ هستند، افزایش سقف مجاز عمر ناوگان از ۲۰ به ۲۵ سال میتواند امکان استفاده از حدود ۱۵۰ دستگاه اتوبوس بازسازیشده را فراهم کند. در صورت عدم موافقت با این پیشنهاد، ورود این ناوگان در ۷۲ ساعت پایانی صفر مجاز شود تا مدیریت حملونقل آسانتر باشد.
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای خراسان رضوی همچنین ساماندهی بازگشت زائران را ضروری عنوان کرد و گفت: خرید بلیت برگشت از مبدأ سفر و اعمال افزایش ۳۰ درصدی کرایه برای یک دوره چهارروزه، با هدف جذب ناوگان سایر استانها و ایجاد نظم در بازگشت زائران پیشنهاد شده است؛ این طرح در سالهای گذشته نیز اجرا شده و نتایج مطلوبی در مدیریت سفرهای بازگشت داشته است.
همچنین سید حمیدرضا روحبخش، رئیس کمیته هوشمندسازی ستاد اجرایی خدمات سفر خراسان رضوی، با اشاره به تشکیل این کمیته در ساختار ستاد، گفت: هدف از ایجاد کمیته هوشمندسازی، تجمیع منابع اطلاعاتی، خدمات دیجیتال و راهکارهای هوشمند دستگاههای مختلف در قالب یک بستر یکپارچه برای خدمترسانی به زائران است تا زائران بدون مراجعه به سامانههای متعدد، خدمات مورد نیاز خود را از یک درگاه واحد دریافت کنند.
او افزود: زیرساختهای لازم در مرکز داده استانداری برای پاسخگویی و خدمترسانی هوشمند به زائران فراهم شده است. همچنین تحلیل دادههای ثبتشده در سامانهها میتواند در برنامهریزی بهتر مؤثر باشد؛ بهگونهای که در ایام مراسم تشییع رهبر شهید، ۹۹ درصد تماسهای ثبتشده مربوط به موضوع اسکان بود و این اطلاعات به تصمیمگیری و مدیریت خدمات کمک کرد.
رئیس کمیته هوشمندسازی ستاد اجرایی خدمات سفر خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت اشتراکگذاری دادهها میان دستگاههای اجرایی، اظهار کرد: هر دستگاه در حال حاضر سامانه اختصاصی خود را دارد، اما برای تحقق خدمترسانی هوشمند، لازم است اطلاعات این سامانهها تجمیع شود. همچنین پیشنهاد شده است هر دستگاه یک مسئول هوشمندسازی معرفی کند تا ضمن هماهنگی بیشتر، با استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و سامانههای مدیریت وظایف، روند خدمترسانی به زائران تسهیل و یکپارچه شود.